राजविराज, ३ जेठ । जिल्लाको पुर्वी भेग कोशी बगरमा सीप सिकेर महिलाहरुले तरकारी खेतिबाट मनग्य आम्दानी गर्न थालेका छन । उनीहरुले दिनभरी मेहन्त गरेर तरकारी खेतिमा लागेका हुन ।
दिनाभद्री कृषक समूह गठन गरेर स्थानीय महिलाहरु सामूहिक रुपमा साग सब्जी र फलफुल खेतीमा जुटे पछि उनीहरुको जीवनस्तरमा सुधार आएको छ ।
सप्तरी जिल्लाको तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिका ४ कोइलाडीस्थित कोशी किनारको बगरमा तरकारी खेति सुरु गरेको सोही ठाउँका दुर्गा देवी साह पनि दिनभर खेतीपाती मै व्यस्त हुन थालेको ७ वर्ष भयो । देवरैन र दुर्गा देवी मात्रै होईन । विगत ६÷७ वर्ष देखी सो वडाका अधिकाँश महिला तरकारी र फलफुल खेतीमा व्यस्त छिन् ।
आर्थिक अभावका कारण विद्यालय पठाउन नसकेका बालबालिकाहरुलाई अहिले तरकारी खेतिको आम्दानीबाट उल्लेख्य संख्यामा विद्यालय जान थालेका छन् ।
विगतमा साहु महाजनको खेतवारीमा काम गरेर जसोतसो परिवार चलाउँदै आएको उनीहरुलाई सेभ द चिल्डे«नको सहयोगमा समुन्नति कार्यक्रम अन्र्तगत सेभ द सप्तरी नामक संस्थाले सीप र आवश्यक सामाग्री संगै लिजमा कोशी किनारमा खेत उपल्ब गराइएका कारण उनीहरु तरकारी खेति तर्फ आकर्सित भएको देखिएको छ ।
खेतीयोग्य जग्गामा आफु सहित ३ दर्जन भन्दा बढी महिला सामुहिक खेतीमा जुटेको र यसबाट हुने आम्दानीले परिवारको लालन पालनको साथै सन्तानको शिक्षा दिक्षामा सहज भएको दिनाभद्री कृषक समुहका राधा देवी मुखियाले बताउनुभयो ।
सेभ द सप्तरी नामक संस्थाबाट सीप संगै आवश्यक श्रोत साधन पाएपछि मौसमी तथा बेमौसी दुबै खाले तरकारी तथा फलफुल खेती गर्न आफुहरु उत्साहितका साथ लागेको कृषक समुहका सदस्य दुर्गा देवी साहको भनाई छ ।
कोशी पलारमा कृषक समुहको आयोजनमा २४ जना सदस्य मिलेर उनीहरु साढे तीन बिगाहाबाट सुरु गरेको तरकारी खेति अहिले १५ बिगाहा जमिनमा अहिले तरकारी बालि लगाएका छन । साथै पाँच बिगाह जग्गामा तारभुज लगायतका लहरे बालि लगाएको देखिएको छ ।
उक्त तरकारी खेतिबाट त्यहाँका किसानहरुले बार्षिक लाखौको आम्दानी गर्दै आएका छन । तरभुजा खेतिबाट मात्रै करिब पाँच लाखको आम्दानी गरेको कृषकको भनाई छ ।
समुन्नती कार्यक्रममा अन्र्तगत सेभ द चिल्ड्रेनको सहयोगमा सेभ द सप्तरीले बिभिन्न कृषक समुहलाई खादमल,बिषादी औषधी,पानी पटाउने मैसिन,पाईप र बोरिङ किसानलाई निःशुल्क प्रदान गरेपछि उनीहरु तरकारी खेति तिर आकर्षित भएको सेभ द सप्तरीका फिल्ड अधिकृत सत्यनारायण थारुले जनाकारी दिए ।
दिना भद्री कृषक समुहकी अध्यक्ष देवरीदेवी मुिखया,सचिव राधा देवी मुखिया, कोषाध्यक्ष रेणुदेवी मुखिया,सदस्य फुलोदेवी,डामो देवी सदा सहितकाले उक्त ठाउँमा तरकारीबालीमा बिशेष गरि अहिले भिन्डी,पटुवा साग, खुर्सानी,काक्रा,प्याज,बोडि,करेला र बिभिन्न प्रकारका साग लगायतका तरकारीहरु उत्पादन गरेका छन् ।
जीविकोपार्जन गर्नका लागि कृषक समुहले लगाएको सो तरकारी खेतीबाट उनीहरु आत्मनिर्भर बन्दै गएका छन् ।
त्यस्तै सप्तरीको तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिका वडा नं. ७ मंसापुरमा बिगत ६÷७ बर्षदेखि सामुहिकरुपमा तरकारी खेति गरि मनग्य आम्दानी गर्ने गरेका छन ।
सेभ द चिल्ड्रेनको सहयोगमा सेभ द सप्तरीले बिभिन्न कृषक समुहलाई खादमल,बिषादी औषधी,पानी पटाउने पम्पी सेट ,पाईप र बोरिङ किसानलाई निःशुल्क प्रदान गरि आफनो जीविकाउपार्जन गर्न गर्दै आएको कमलेश्वरी कृषक समुहले प्रत्येक बर्ष हिउदै बाली र लहरे बाली गर्दै आएको पाइएको छ ।
समुहकी अध्यक्ष प्रमिला देवी साह,कोषाध्यक्ष दुर्गादेवी मंडल,सदस्यहरु ललिता देवी मंडल,अनिता मंडल,मालोदेवी सरदार र पुनमदेवी सरदार सहित १५ जना सदस्य मिलेर आफनो जिवीकाउपार्जन गर्नका लागि तरकारी खेति गर्दै आएको सेभ द सप्तरीले जनाएको छ । करिब पाँच बिगाह उनीहरु अहिले तरकारी बाली लगाइएका छन ।
समुन्नति कार्यक्रम अहिले जिल्लाको राजविराज नगरपालिकाको वडा नं. १, ५, १४, १५ र १६ का साथै छिन्नमस्ता, तिलाठी कोइलाडी र विष्णुपुर गाउँपालिकाको विभिन्न वडाको विपन्न वस्तीमा संचालन रहेको पाइएको छ ।
हाल सम्म ६५ विगहा भन्दा बढी खेतीयोग्य जग्गा लिजमा लिई भुमिहिन किसानलाई उपलब्ध गराउनुका साथै तालिम, विउविजन, मलखाद्य, किरामार्ने औषधी निःशुल्क उपलब्ध गराएपछि कृषक समूहमा उत्साह संगै उनीहरुको जीवनस्तरमा समेत सुधार देखिएको सेभ द सप्तरीका कृषि प्राबिधिक रामकुमार साहको भनाई छ ।
पछिल्लो समय सेभ द सप्तरीले कृषि क्षेत्रमा चलाएको अभियानमा महिला कुषक समुहले देखाएको उत्साहजनक सहभागिता रहेको छ ।
यसले उत्पादन बृद्धि र स्वरोजगार संगै विपन्न समुदायको शिक्षा र स्वास्थ्यमा पहुँच भई उनीहरुको आर्थिक अवस्थामा सुधार ल्याउन थप टेवा पु¥याउने विश्वास गरिएको छ ।
